viernes. 14.05.2021 |
El tiempo
viernes. 14.05.2021
El tiempo

As patacas novas

ESTAMOS EN tempos de plantar as patacas, pero xa están nos mercados as novas e a peste segue zumbando, segue preocupando e matando. Vai polo aire e chega a onde ninguén pensaba, chega ás vilas e aos lugares máis pequenos. Vai polas aldeas despoboadas atemorizando á xente, como antes atemorizaba aos nenos O Apalpador, aquel que viña non se sabe de onde e metíalles medo aos que comían mal. Tanto medo que, se á volta non lles medrara a barriga, levábaos con el, para o monte escuro e pecho, para onde non se soubera nada, nin máis nada.

Os rapaces tíñanlle medo ao Apalpador, que baixaba da serra, e os pais dos nenos tiñan medo de non poder procurar sustento suficiente para unha boa crianza. Nas patacas estaba parte da solución. E nas castañas, que, con gargalladas de risa, secábanse no canizo, arriba da lareira acendida e atizada con leña seca de carballo, de bidueiro ou, mesmamente, de buxo prohibida.

É verdade que somos comedores de patacas, mesmo fritas que cocidas, asadas ou viúvas

Algunhas lendas, ou historias que poden ser verdadeiras, vinculan as patacas cos preitos que mantiñan os campesiños cos recadadores de tributos que tiveron que pagar os cultivadores e comedores de patacas ata moi tarde, ao parecer ata entrada a terceira década do século XIX. Moito antes, xa dende o século XVI, nos hortos e nas hortas monásticas, sementábanse, sachábanse e apañábanse patacas. Uns apañábanas e outros cociñábanas e comíanas con carne boa e guisada coa calor de lume lento.

Os produtores de patacas son traballadores dos nosos que andan polas terras da Ourense, de modo especial polos concellos da Limia ou polos coruñeses de Carballo, Coristanco, A Laracha, Malpica de Bergantiños e Ponteceso; por Monforte, Pantón e O Saviñao ou pola Terra Chá e A Mariña luguesas. Agricultores de Galicia que aproveitan a climatoloxía adecuada para, se é necesario, co seu traballo erradicar a fame, con patacas e compango, como fixeron outros en épocas recordadas.

É verdade que somos comedores de patacas, mesmo fritas que cocidas, asadas ou viúvas. Ou "patacas arregladas", tan ricas e saborosas, con pemento bo, con touciño rustrido, algo de allo e alegría na casa. Patacas con nada ou con case nada, con chourizo cocido, con ovos fritidos, con sardiñas asadas, con leite mazado e, como di a Tía Manuela, "se hai fame, con sardiñas de lata, as patacas moi ricas son".

As patacas novas
Comentarios