domingo. 08.12.2019 |
El tiempo
domingo. 08.12.2019
El tiempo

A vontade do pobo entra na historia

ÁS VECES abre as portas dunha época, como en 1789 co fin do Antigo Réxime. Outras, bota pola ventá conquistas democráticas. Como agora coa entrega desa vontade a populismos autoritarios. Unha...

Nicaragua, Chile, Venezuela, Bolivia

BÁGOAS DE sangue en América Latina. En Nicaragua, o pequeno país mártir, non amencen os días claros da democracia. Outra vez o somocismo? Desta volta da man dun tipo ávido de poder. A calquera...

Bernardo Atxaga, a imaxinación e a memoria

VÉN DE conseguir o Premio Nacional das Letras 2019. Merecidamente e co acordo dos presidentes das Academias das catro linguas do Estado. Así o decidiron tamén representantes das universidades,...

A carauta democrática do populismo

NON, NON todos os que critican ás élites son populistas. Vixiar ao poder tamén é compromiso democrático. Pero a sombra do Brexit e o tsunami Trump si son populistas. Porque monopolizan a...

Pasolini en Barcelona

MAIO DO 68. Fogueira ilusionante e espontánea. Como os ismos arden ben, os estudantes queiman o capitalismo, o autoritarismo, o consumismo, o imperialismo. Protestan da man dos obreiros contra...

O estado de benestar coxea na escola

A viñeta aceda di: "A ignorancia ensínase nas escolas e se queres aprender algo tes que ser autodidacta". Non é certo. A escola éche o camiño á igualdade, billete para a salvación da xente do...

"Tu risa me hace libre..."

"ME PONE alas", canta con versos Miguel Hernández. A risa do fillo, contada pola nai, abríndose paso ata a cela do poeta. A risa precoz nos nenos e temprana na nosa especie, a única que ri. E...

Un Nobel da Paz etíope

NO LISTADO dos premios Nobel da Paz tamén hai nomes con ardor guerreiro. A carón dos mellores representantes da familia humana en tan noble causa hai outros que avergoñan. O certo é que as...

Xogando á ruleta rusa co clima

Miudiña, con coletas, co seu asperger ao lombo, mobilizando á rapazada do planeta ferido: Fridays for Climate. Unha adolescente sueca, Greta Thunberg. Como a cousa vai a máis, sentada cada...

Insulina, a dor e a cobiza

Nas cadeas televisivas de recheo menudean programas de saldo made in USA. Buscatesouros  nos alpendres da América máis fonda. Subasteiros da cobiza que ofrecen gardamobles abandoados ao...

A casa dos xigantes xenerosos

"CUANDO UN bosque se quema... algo suyo se quema, señor conde", mofábase o Perich en antigas campañas benintencionadas. Hoxe, as boas intencións seguen lousando o camiño do inferno, do lume, dos...

A pobreza non emigra

Éche a riqueza a que migra. Os dólares fixeron negocio no patio traseiro USA. Os rublos daquela URSS vendían armas por recursos. Os yuans chineses copan agora boa parte de África. E ninguén sabe...

Greta Thunberg e Donald Trump

A ESTUDANTE e o presidente. Tan diferentes, tan semellantes. Comparten a casa. Son da familia humana. E pertencen á mesma especie: a do humano sabio, homo sapiens. Representan dúas caras distintas...

Soles, libros e bicicletas

AS BICICLETAS son para o verán', escribía Fernán Gómez e filmou Chávarri. Claro que no verán collen máis cousas. Soles. Aínda que o cambio climático enrede isóbaras e patróns que tolean a...

O inferno non se ve co fume

Como non chove, e ferve a calor, e ventea con todos os ventos, os demos de garda aproveitan para avivar as ascuas do inferno. Todo é posible na Terra domeñada pola única especie humana. Tanto, que...

A man dereita do demo

CÓNTAO E cántao así de ben Johnny Cash en The Devil's Right Hand , a canción de Steve Earle. O neno, de compras coa nai. Na tenda de armas, a pistola brillante. Á nai escápanlle da man e escachan...

Café amargo

VELAQUÍ un motor que move o mundo. Que nos esperta cada mañá. Que obriga a pensar, traballar, moverse. Doce ou amargo. Só ou con leite. De pota, de cafeteira. Ou esa cousa carísima e encapsulada:...

Prendendo en todas as silvas

CHEGA O tempo das amoras. Pero aínda non. As froitiñas están ácedas. Menos para pegas e merlos que coñecen os sitios onde serven a gran paparota. Escollen, claro, as maduras. Vai chegando o...

Outra vez o cabalo de Troia

SUCEDEU EN Troia, a antiga Ilión. Destruída tantas veces, tantas veces reconstruída. Ao fin, unha colina onde se amontoan tantas cidades que fan as delicias dos arqueólogos. A Troia do cabalo...

O bosque infinito

En El bosque infinito , Annie Proulx percorre a saga da cobiza humana na destrución dos bosques boreais ao longo de tres séculos. O bosque, a casa das árbores, a placenta da vida ameazada pola...

Chernobyl, o virus humano

EN CHERNOBYL, no norte de Ucraína, pasou o que pasou en 1986. o torpe oso soviético tentou silenciar a explosión dun reactor atómico, detectada con alarma polas estacións de vixiancia suecas....

As voces polifónicas da cidade

LUGO É CIDADE con espléndida pegada romana, medieval e moderna. Unha polifonía de historia dúas veces milenaria. Non somos moi proclives a dirixir o ollo mediático ao mellor de nós mesmos: hai...

O berro da terra

COPENHAGUE, CANCÚN. Kioto. París, Katowice… Vintecatro conferencias sobre o cambio climático de costas ao clima. Desacordos sobre acordos evanescentes. E volta a empezar. Outra conferencia, outra...

Vestida de branco por Sudán

TEN VINTEDOUS anos. Icono da loita de Sudán contra a ditadura. Contra a forza bruta. Contra os militares enfrontados ao pobo. Vestida de branco. Alaa Salah no teito dun coche canta: "Sudán é de...

Estatística sen clientela

"CHEGUEI A peitear máis de cincoenta noivas nun ano", conta a peiteadora dunha vila da montaña luguesa. "Agora, só catro. Non hai mocidade". Velaquí a fotografía nidia da España Baldeirada. Da...

Non disparen contra a mestra!

NIN CONTRA o mestre: só que elas son máis. En Brasil, un tal Bolsonaro, incriblemente presidente, anima a denunciar a profesoras e profesores que adoutrinen . E, xa postos, a borrar das paisaxes...

Con uñas e dentes: Europa!

A FERMOSA rapaza recollía flores na praia. Seducida por Zeus en forma de touro branco, montou sobre el e así recalou en Creta. A fenicia Europa acabaría dando nome ao continente. Sobre o lombo da...

Corais para Fraguas no Vello Cárcere

DIN QUE o soño dun chef con moitas estrelas é poñer un exército de cociñeiros creando un menú exquisito e irrepetible para un só e privilexiado comensal. Algo así sentimos o Día das Letras Galegas...

O lobo do conto

O pastorciño berraba: que vén o lobo! E os pastores corrían cos cans, paos e coitelos a defender a facenda. Éche unha broma! Que vén o lobo!, volvía a berrar. E volta ás carreiras e ao medo. Éche...