martes. 19.10.2021 |
El tiempo
martes. 19.10.2021
El tiempo

Percorrido tras o prezado ouro da Maragatería

Vista de la Catedral de Astorga
Vista de la Catedral de Astorga
A coñecida Ruta do Ouro, que se pode iniciar en Astorga, móstranos parte da enorme riqueza cultural dos maragatos

A Ruta do Ouro é un itinerario que se penetra nun territorio que esconde, como o resto da provincia de León, moitos tesouros turísticos ocultos e moitos pobos, camiños e paisaxes por descubrir.

Percorre unha comarca, A Maragatería, pouco coñecida aínda que albergue, por exemplo, "o conxunto máis elevado de minas de ouro e asentamentos de orixe prerromano e romano do territorio Astur", segundo explican desde a oficina de turismo da Deputación de León.

En tempos da ocupación romana da Península Ibérica, o ouro propiciou que a cidade Asturica Augusta (hoxe Astorga) consolidásese como epicentro da actividade financeira da zona e ao prezado metal débense moitas das paradas que conforman esta ruta.

Pero na comarca atópanse tamén mostras doutros tempos e tradicións, fundamentalmente as que foron deixando os maragatos, que ocuparon estas terras despois e que son quen dan nome á comarca.

Neste punto, que é cruzamento de camiños como o de Santiago, a Vía da Prata e o camiño galego dos arrieros deixaron estes as pegadas do seu oficio. Así, xa na arquitectura tradicional dos pobos maragatos vese a influencia da arriería en detalles como os amplos accesos ás casas porque por eles tiñan que pasar os carros ata o patio central que era, ademais, o lugar en torno ao cal se organizaba a vivenda.

Ademais, ao longo de toda a ruta vanse atopando numerosos restos das minas romanas de ouro.

ASTORGA. Pódese comezar a Ruta do Ouro na cidade de Astorga, capital da Maragatería e importante centro financeiro na época romana. Precisamente deses tempos garda aínda unha importante riqueza arqueolóxica que ten o seu exemplo máis visible na muralla pero que tamén se pode gozar nos vestixios do foro ou das termas.

Pero como a historia da cidade continuou con similar esplendor noutras épocas, as mostras do seu patrimonio histórico e cultural son moitas. As imprescindibles son, por suposto, a súa catedral, a Praza Maior e o Palacio Episcopal, obra de Gaudí.

A Praza Maior, levantada no lugar que ocupaba o antigo foro romano, do que aínda a día de hoxe pódense visitar os restos no subsolo, data de finais do século XVII, do mesmo xeito que o edificio do Concello situado na mesma. Trátase este de un dos máis destacados exemplos do barroco civil en León. Ten dúas torres xemelgas, un gran balcón de forxa e coróao o reloxo no que dous autómatas con traxes rexionais maragatos son os encargados de dar as horas.

Nos soportais desta praza escóndense pequenos tesouros, como a botica de Primo Núñez, construída en 1770 e unha das máis antigas da provincia. é tamén a praza na que, todos os martes, celébrase un mercado no que se mesturan diferentes produtos agrícolas e artesáns que proveñen dos arredores de Astorga.

Doutra banda, o Palacio Episcopal de Astorga é a actual sede do museo dos Camiños. Foi o bispo de Astorga, que era de Reus, quen falou con Gaudí para convencelo de realizar a obra. A colocación da primeira pedra foi en ano 1887 pero por diversos problemas, entre eles a morte do arquitecto e a do bispo, non se acabou definitivamente ata a década dos 60. O material elixido foi o granito branco para non destacar excesivamente coa fachada da Catedral.

Ademais, pódense visitar varios museos interesantes. O máis orixinal quizais sexa o Museo do Chocolate coa historia do produto a través de mostras publicitarias, utensilios? Nace en 1994 a través da iniciativa privada dun industrial de Astorga apaixonado da tradición chocolateira da cidade.

O COCIDO MARAGATO. O seguinte punto da ruta son os restos do Castro da Mesa, o que foi un dos asentamentos que se crearon como consecuencia do traballo nas diferentes minas, neste caso na de Castrillo dos Polvazares. Este é unha aldeíña de parada obrigatoria para todos os turistas de paso pola zona que non se poden marchar sen degustar o cocido maragato, o prato máis coñecido da gastronomía da zona e o motivo polo cal esta parroquia ocupa un lugar privilexiado no mapa turístico leonés.

Este trátase dun prato que tradicionalmente alimentaba aos traballadores do campo nunha soa comida para un duro día de traballo. O cocido maragato consta basicamente dos elementos do campo: sopa, verza, garavanzos e sete carnes. Unha das súas características máis resaltadas é que nos tres vuelcos sérvese ao revés, sendo primeiro as carnes do cocido, logo as verduras, para acabar coa sopa.

Os habitantes desta zona foron os chamados arrieros maragatos, que comercializaban con viños, salgaduras de peixes e moitos outros bens que transportaban ao interior da costa galega, e ao volver cargaban con embutidos e produtos de secaño. Habitaban as chamadas casas arrieras, cuxa estrutura se dispuña en función da súa actividade.

As súas bonitas casas de pedra, as súas callejuelas empredradas e a súa oferta gastronómica han feito de Castrillo dos Polvazares un coqueto pobo destino turístico de primeira orde.

A moi poucos quilómetros atópase a mina Fucarona, na que aínda se pode ver un dos depósitos de auga para a extracción do ouro, que se facía empregando a arrugia ou arrastre do terreo e posteriormente realizábase o filtrado.

CAMIÑO DE SANTIAGO. O seguinte punto da ruta é Turienzo dos Cabaleiros, con restos románicos como o Torreón dos Osorio, do século XV, desde o cal se vixiaba o Camiño de Santiago e aos peregrinos. E, enseguida, outra coqueta aldeíña mostra xenuína da arquitectura maragata: Santa Colomba de Somoza.

A localidade conserva bastante ben as pezas deste estilo, dispondo de numerosas casas de estilo maragato cuns bonitos patios empedrados e que destacan pola calidade das súas construcións de pedra. Poderíase destacar a antiga farmacia, unha bonita construción de pedra coa decoración dun establecemento deste tipo de principios do século XIX.

A ruta continúa, esta vez cara a unha mostra de arte rupestre: os petróglifos de Peñafadiel, que son símbolos gravados na roca que presentan coloridos contrastes e cuxo rastro leva ata Luyego de Somoza onde se pode facer unha parada para contemplar a ermida da Virxe dos Remedios.

Hai outros moitos puntos nos que facer parada como pode ser a mina romana de Fucochicos, as pontes romanas de Veldedo, mostras da importancia da arriería nesta terra como o museo da Arriería de Santiago Millas ou o Camiño Galego dos Arrieros en tránsito a Madrid e Galicia.

A vida relixiosa, os costumes da nobreza e as pegadas históricas e artísticas que ambas deixaron ao longo da comarca compleméntanse coas moitas e diferentes rutas que é posible facer a pé, en bicicleta ou en coche.

Percorrido tras o prezado ouro da Maragatería
comentarios