A olería de Samos revive o sábado ao acenderse o forno de Roxofrei

A asociación Canaveira propón organizar unha ruta polos centros artesáns do concello 
hornosamos
photo_camera Preparativos para o encendido do forno no ano 2017. AEP

A tradicional cheiraría de Samos revivirá de novo o vindeiro sábado co aceso do forno de Lulle de Roxofrei, na parroquia de Loureiro, que levaba preto de seis anos sen actividade. Esta construción comezou a ser recuperada hai unha década, tras case un século sen uso, e estreou a súa nova vida no ano 2017, coa cocción de medio centenar de pezas que foran elaboradas nun taller impartido en 2014 no mosteiro de Samos polo ceramista Manuel Fernández, coñecido como Lolo de Anseán.

En 2018 saíu unha nova fornada de Roxofrei e o vindeiro sábado haberá outra máis, tamén con reproducións realizadas por Lolo de Anseán, nunha iniciativa organizada pola asociación Canaveira, coa colaboración do Concello de Samos e a Deputación. Os actos comezarán ás dez da mañá coa carga do forno e, ás 10.45, procederase ao aceso. Xa pola tarde, ás 16.30 horas, presentarase ao público esta actividade, tras o cal actuarán As Cegas de Ouselle, un proxecto musical composto polas voces de Aldara Palmeiro (violín), Miguel Lustres (acordeón) e Antón Castro (zanfona), cun repertorio que recolle romances, cancións e pezas de baile populares en feiras da provincia nos anos 30 do pasado século.

Os actos de fin de semana, vinculados a unha mostra que se pode ver en Lugo, contarán coa actuación das Cegas de Ouselle

O aceso do forno de Roxofrei está vinculado á exposición Conciencia dunha tradición, que xa motivou unha cocción popular en Bonxe e que continuará con outra o 11 de maio en Gundivós. A mostra pódese ver ata o día 17 de maio no Vello Cárcere de Lugo, formada por unhas 250 pezas de coleccións particulares de olería de Mondoñedo, Bonxe, Gundivós e Samos, esta última representada, por exemplo, por unha ámboa de 1706, a máis antiga de toda a exposición.

Para Hixinio Flores, autor xunto a Orlando Viveiro dun libro sobre a olería samonense, esta sitúase "entre as mellores de Lugo e incluso de Galicia", cunha orixe posiblemente vinculada ao mosteiro de Samos e unha gran variedade de formas. Estivo activa ata mediados do século pasado, sendo a familia Capón de Lamartín lvos últimos oleiros.

Segundo Flores, sería moi interesante crear unha ruta pola media ducia de fornos que quedan en Samos (nalgúns casos só restos) en lugares como Lamartín ou Vilamelle. Ademais, aspira a conseguir fondos para realizar unha escavación no coñecido popularmente como ‘ou forno dás tellas do mosteiro de Samos', situado en Lourido, co fin de poder datalo e obter máis información.

Comentarios