Dentadas de historia

Monforte hai cen anos, todo o que non se podía facer na rúa

No Monforte de hai un século non había nin traída de auga nin rede de saneamento e, en consecuencia, os veciños tiñan que limpar os pozos particulares de madrugada. Tamén había limitacións para lavar a roupa no río e a febre tifoidea era endémica na cidade.
Vista Monforte en 1928. ESTUDIO NUEVO
photo_camera Vista Monforte en 1928. ESTUDIO NUEVO

Pedro Bóo e Pita alcalde de Monforte, promulgou o 29 de xaneiro de 1924 un bando cunha listaxe de prohibicións que, en sínteses, reflicten como era a vida na cidade do Cabe fai un século.

De acordo con esa proclama e os vetos que facía a determinados comportamentos dos veciños, un imaxínase rúas con pilas de estiércol, cascallos, materiais de obras e outros obxectos acumulados nas beirarrúas que interrompían o tránsito pola vía pública.

No centro urbano parece que era habitual a presenza de aves de curral e porcos soltos polas rúas.

Tamén debía ser normal arroxar augas sucias, ouriñes e outras inmundicias á rúa, co clásico aviso de auga “vai”, ademais de lixos e desperdicios desde as vivendas. No bando figura unha prohibición expresa sobre lanzar vía pública residuos de froita, talles como cascas de laranxa e xogar á billarda, a pelota e outros xogos que molesten aos transeúntes. Esas accións eran castigadas con multa.

Os nenos que á hora da escola atopásense vagueando na rúa habían de ser conducidos aos locais das Escolas Públicas onde estivesen inscritos e en caso de non estalo serían multados os seus pais, precisaba o bando.

Seguindo ese percorrido imaxinario polo Monforte de 1924, o tránsito de carros de vacas pola cidade tamén ten o seu capítulo na proclama. Así, prohibía o seu circulación os días de descanso dominical e daqueles que molestasen á veciñanza co chirrido das súas rodas, non podendo ocupar a vía pública cos materiais que fosen máis que o tempo necesario para a súa carga ou descarga.

Ano 1928, carro vacas na Rúa Abeledos. A.A.
Ano 1928, carro vacas na Rúa Abeledos. A.A.

Para os automóbiles había tamén normas que pasaban por que a súa marcha non podía exceder de dez quilómetros por hora no centro da poboación.

Recomenda ademais moita moderación nas rúas estreitas, especialmente nos días de choiva, encharcadas, co fin de evitar as salpicaduras que poidan prexudicar aos viandantes e manchar as fachadas das casas. As bicicletas, carretillas e carros de man non podían circular polas beirarrúas para non entorpecer o tránsito peonil.

A febre tifoidea era endémica

Debido á carencia de auga corrente e desaugadoiros nos fogares, facíase saber que a limpeza dos pozos negros debíase efectuar, en todo tempo, entre a unha e as cinco da madrugada, solicitando antes permiso da alcaldía.

Ademais só permitíase lavar roupa nas marxes do río desde a 10 da mañá ás 5 da tarde, en cuxas horas queda prohibido coller auga do mesmo. Non esquezamos que os monfortinos desa época abastecíanse de auga do Cabe e dos pozos. As fontes públicas eran escasas. Por iso é polo que a febre tifoidea, por consumo de augas contaminadas, fose endémica en Monforte.

Bando de Boó Pita. AEP
Bando de Boó Pita. AEP

Así mesmo estaba vedado, baixo multa máxima, a matanza de porcos na vía pública, tendo moi en conta que cando se realice nas casas particulares, non poderá verificarse sen o informe previo sanitario e autorización do veterinario municipal, xunto co pago de 5 pesetas por animal en c dereitos de sacrificio.

En favor da educación prohibíase blasfemar e altercados con palabras mal sonantes. A mendicidade rueira de lisiados forasteiros queda vetada e serán obrigados a saír fóra da cidade. Do mesmo xeito, castigaríase ao que causase danos nas árbores e aos que maltraten animais.

Semella pouco acolledor ese Monforte de hai un século ¿non?

Comentarios