Historias de Lugo

Os diñeiros das mulleres

A principios do XX, aínda eran poucas as mulleres que traballaban fóra de casa. Aínda que o feminismo xa afloraba, resultaba estraño que as mulleres gañasen un soldo e tivesen aforros no banco. Non pasaba así en Estados Unidos, segundo La Comarca del Eo

Manifestación de mujeres en la Segunda República. EP
photo_camera Manifestación de mulleres na Segunda República. EP

A primeira pedra da construción do feminismo púxose na Revolución Industrial. Aínda que en deplorables condicións, o acceso da muller ao traballo fóra de casa e a un salario propio acabaron por espertar e avivar a idea de que elas tamén podían ter unha vida propia e independente dos seus maridos e pais.

Estas ideas tardarían décadas en tomar forma legal pero, aínda así, a vida para as mulleres estaba a comezar a cambiar xa desde principios do século XX, especialmente en países onde houbo máis industrialización e elas abríanse camiño.

Non ocorría así en Lugo, onde moi poucos contemplaban á muller noutros quefaceres distintos aos domésticos. Con todo, na prensa local comezaba a falarse xa dos dereitos que as mulleres alcanzaban no estranxeiro. Algúns tan sorprendentes como, por exemplo, o manexo das contas bancarias en Estados Unidos.

Un artigo publicado no semanario ribadense La Comarca del Eo, a principios da década dos 20, deixaba ben claro, desde o principio, o revolucionario que era entón que unha muller fose dona do seu propio diñeiro. De feito, comezaba así: "á muller que, hai medio século, dábanlle unha asignación para alfinetes pais e maridos sucedeuna agora a muller que ten conta corrente no banco".

O primeiro banco que abriu contas de aforro para mulleres foi o Bank for Savings, de Nova York, en 1819, apuntaba o mesmo artigo, que engadía: "Desde entón, aqueles depósitos chegaron a adquirir tanta importancia que nalgúns bancos norteamericanos creáronse departamentos especiais para mulleres, con salas para escritorio e descanso, onde estas clientas poden discutir os seus negocios e pasar un intre de charla. Ademais, dispoñen dun cuarto-tocador en devanditos establecementos".

O financeiro americano Henry Hasler tiña a teoría de que as casadas aforraban máis que as solteiras e viúvas e a idade na que as mulleres máis aforraban era entre os 20 e 30 anos, "en cambio, o número de imposicións decrece cando a muller chega aos 40"

Por profesións, a maioría das aforradoras -50- eran encargadas de restaurante, seguíanlles as encajeras (que facían encaixes) (47), as profesoras (30), as confeccionadoras de caixas de cartón, axentes de comercio e amas de goberno (20) e, por detrás, as taquígrafas, fabricantes de gorras, cociñeiras, oficialas modistas de taller, vendedoras ambulantes, músicas, enfermeiras, médicas, fotógrafas, confeccionadoras de carteiras de peto, lavandeiras, artistas de teatro e só unha dona de casa de hóspedes, institutriz e costurera.

Aos directores dos bancos, chamáballes especialmente a atención a capacidade para dirixir as finanzas que tiñan as mulleres. No artigo publicado na Comarca do Eo, difundíanse unhas palabras do director do Banco Bowery, Míster Wood, que dicía que as mulleres se fixan moito ata no menor detalle da súa conta e descobren antes que os homes máis versados en matemáticas calquera erro que poida rexistrarse no cómputo dos intereses".

No banco North River, o 45 por cento dos seus clientes eran mulleres, predominando as irlandesas e despois as alemás, italianas, suízas e norueguesas. Tamén había bastantes chinesas. "A razón de que sexan tantas as alemás con contas nos bancos é que, regularmente, a nai é a tesoureira na familia o pai e os fillos confíanlle todo o diñeiro que gañan e ela colócao no banco. Esta é un vello costume alemán".

Un Goberno con mulleres anularía a prostitución e reglamentaría as amas de cativa
La Comarca del Eo publicaba en 1921 —dez anos antes da aprobación do sufraxio universal feminino— un artigo asinado co pseudónimo Un Labrador Galego sobre os dereitos pendentes das mulleres, como o de poder elixir e ser elixidas para cargos políticos. "Tan logo como as mulleres interveñan no goberno e administración dos municipios e a nación desaparecerá a prostitución, reglamentarase a industria das amas de cativa, os bailes e demais espectáculos obscenos. Tamén cesará a explotación do neno e da muller en fábricas, talleres e traballos particulares e públicos", dicía o articulista.

Outra das reivindicacións do Labrador Galego era o acceso ao mundo laboral en condicións dignas e case igualitarias ao home. "Eu non quero nin pido que a muller exerza profesións incompatibles co seu sexo e que a natureza reservou soamente ao home. Eu pido que se lle concedan os mesmos dereitos que temos os homes e para cada sexo os deberes que impuxo a natureza porque sería inhumano, cruel e absurdo que a muller subise ás árbores ou fose mariño, soldado, aviador, albanel ou carpinteiro. Estas profesións deben exercelas soamente os homes".

A administración dos bens propios e o mantemento da patria potestade sobre os fillos en caso de segundas nupcias eran outras das reivindicacións feministas que xa emerxían a principios do século XX en Lugo. "¿Por que a muller non ha de comparecer en xuízo, adquirir e vender bens raíces, administrar os seus bens propios e trasladar a súa residencia sen o consentimento do marido? ¿Por que a muller ha de perder a patria potestade sobre os seus fillos menores ao contraer segundas nupcias e o home conservar devandito dereito aínda que case vinte veces?", preguntábase o articulista.

 

Dignidade por encima de todo
En 1892, Concepción Arenal defendía, no Boletín da Institución Libre de Ensino, a dignidade da muller con estas palabras: "O primeiro que necesita é persuadirse de que solteira, casada ou viúva ten deberes que cumprir, dereitos que reclamar, dignidade que non depende de ninguén, un traballo que realizar e idea de que é unha cousa seria a vida e que se a toma como xogo, será xoguete".

 

Comentarios