sábado. 24.07.2021 |
El tiempo
sábado. 24.07.2021
El tiempo

A autovía A-54, unha historia interminable

El puente sobre el valle del Pambre, de mil metros, será el más grande de la autovía en la provincia de Lugo. SEBAS SENANDE
A ponte sobre o val do Pambre, de mil metros, será o máis grande da autovía na provincia de Lugo.
O incumprimento do cronograma de investimento, xunto a dificultades como problemas contractuais coas empresas e a protección arqueolóxica e ambiental, atrasan a execución dos tramos pendentes entre Palas e Arzúa

Non é só a conservación de plantas endémicas como santolina melidensis ou dos xacementos arqueolóxicos achados no trazado, nin tampouco os problemas contractuais coas empresas, as principais razóns do atraso na finalización da autovía A-54 entre Santiago e Lugo. Estes tres argumentos aducidos polo Ministerio de Transportes e Mobilidade deben considerarse dificultades engadidas para a execución dunha obra convertida no conto de nunca acabar. Como en moitos outros casos, esta actuación se eterniza polo incumprimento do cronograma de investimento.

O anuncio dunha nova demora na finalización dos traballos fixo rexurdir a polémica. O secretario de Estado de Infraestruturas, o lucense Sergio Vázquez Torrón, explicou hai uns días que a A-54 non se terminará polo menos ata 2024. A reacción do PP non se fixo esperar, con strong <>iniciativas no Senado e no Parlamento galego para esixir ao Goberno que concrete as súas previsións e respecte o prazo previsto de 2022. A conselleira de Infraestruturas, Ethel Vázquez, sostén que de manterse o ritmo investidor de dous millóns de euros por mes, admitido polo Goberno, a autovía non se acabará ata 2026. O tramo Pas-Melide, completado nun 50%, costa 70.871.022 euros, e o de Melide-Arzúa, contratado en 88.591.852 euros, só está avanzado nun 20%. Quedan máis de 106 millóns de euros sen executar e se non se acelera o gasto haberá que esperar case catro anos e medio para pechar.

"¿Sucedería o mesmo noutra parte do país?", pregúntase o empresario Jesús Manuel Graña, propietario de Jim Sports

Neste contexto xorde unha pregunta obrigada: "¿Sucedería o mesmo noutra parte do país?". Así o expón o empresario Jesús Manuel Graña, propietario de strong <>Jim Sports, unha firma de proxección internacional fincada no parque empresarial de Pas. A súa análise pode ampliarse a outras actuacións viarias e ferroviarias galegas. De pouco serviu que nas dúas últimas décadas estivesen á fronte de Fomento dous ministros vinculados a Galicia, como o socialista palense José Blanco, ou a popular Ana Pastor, deputada por Pontevedra.

NON ERA PAPÁ NOEL. A finais de 1999 inaugurouse o traxecto Santiago-Lavacolla, o primeiro da A-54, aínda que a aprobación desta infraestrutura, incluída no Plan Galicia, non recibiu a lombeirada oficial ata o 22 de xuño de 2004, co apoio dunha unha ampla maioría nas Cortes Xerais. A súa finalización estaba prevista para 2010, pero esta obra ideada coa intención de reforzar a conexión do interior de Lugo co Eixo Atlántico, limitada á comunicación co norte da Coruña pola A-6 e a autovía Ferrol-Vilalba, segue sendo un soño longamente acariñado.

A apertura en 2019 do percorrido entre Arzúa e Lavacolla, que acurtou a viaxe entre Lugo e Santiago en 15 minutos, deixaba dous traxectos pendentes. Cando Iñigo da Serna, ministro de Fomento do PP, puxo a primeira pedra do percorrido entre Melide e Arzúa, adxudicado en febreiro de strong <>2018, dábase por feito que a autovía sería unha realidade en catro anos. Era como ilusionante chegada de Papá Noel a Galicia, pero os traballos nunca colleron velocidade de cruceiro. Nada aconteceu segundo o esperado. O Goberno calcula agora que este tramo acabará en 2024 e o de strong<> Pas-Melide, iniciado en xullo de 2017, en strong <>2023.

MOTIVOS DO ATRASO. Vázquez Torrón desmentiu que o adiamento se deba a unha cuestión orzamentaria. No caso do proxecto Melide-Arzúa, de algo máis de 16 quilómetros, atribúe a situación a strong <>problemas contractuais coas empresas adxudicatarias, o que provocou que as obras leven xa meses paradas. Axústelos orzamentarios e a elección da firma que rematará o proxecto son os obstáculos que debe liquidar o Executivo central.

Outro hándicap neste percorrido é o achado dun gran número de vestixios arqueolóxicos de distintas épocas, un total de catorce, que se deben protexer. Inicialmente fixéronse cautelas arqueolóxicas na Roda, Barros, Vilantime e Castro, pero tamén se localizaron mámoas, fosas e xacementos romanos. Esta concentración contrasta coa do tramo Palas de Rei-Melide, onde só se protexeron dous lugares con restos arqueolóxicos.

Os 12 quilómetros entre Palas de Rei e Melide son de maior dificultade técnica e contarán coa ponte máis longa da provincia, dun quilómetro de lonxitude, sobre o val do Pambre. Durante a redacción do proxecto eliminouse unha ponte en Sambreixo polo seu impacto paisaxístico e a súa proximidade a bens como o castelo e o balneario de Pambre, o Camiño Francés ou os torrentes do Mácara.

O gran cambio de trazado fíxose para minimizar o impacto ambiental na Serra do Careón, o que levou á supresión dun viaduto e a variar o deseño das dúas pontes en paralelo sobre o río Seco e deixalo nunha única estrutura, máis reducida. Deste xeito quérese protexer flora endémica en perigo de extinción, como a santolina melidensis, a magarza de Barazón e a herba de namorar de Merino. Botánicos da USC fixeron un estudo para arbitrar medidas

Circulación lenta e moito tráfico pesado
Os 38 quilómetros da A-54, desde Nadela a Palas de Rei, son os únicos que están abertos na provincia. O atraso das obras afectan especialmente aos veciños de Pas, Melide e Arzúa, "pero non tanto ao transporte ou ás empresas", di Jesús Manuel Graña. O desprazamento diario desde Melide a Pas que fan moitos traballadores de Jim Sports "é moi lento, por unha N-547 con moito tráfico pesado e onde se baixaron máis as limitacións de velocidade". As longas travesías melidá e arzuá supoñen un tapón para a circulación.

Incerteza
"Como de costume, vos políticos deron prazos que non se cumpren", afirma Manuel Vázquez, presidente de Asetem, o colectivo de empresarios de Melide. Vázquez apunta que a finalización da A-54 xera incerteza na localidade, "xa que moitos pobos polos que discorren as autovías quedan mortos".

 

Recollen material xenético de plantas para conservalas
Un equipo de botánicos da universidade de Santiago (USC) analizou o impacto das obras en especies como a santolina melidensis e outras plantas que corren risco de desaparecer. Os investigadores recolleron material xenético das mesmas, que se conserva no banco de germoplasma da USC e xa cultivan en invernadoiro os primeiros exemplares. Estas medidas compensatorias «non só buscan que as prantas se manteñan en zonas como A Bacariza, afectadas pola autoestrada, senón plantar exemplares en terreos axeitados para esta flora singular», indica Roi Carballal, un dos investigadores que participaron no traballo encargado pola Xunta.

Outras accións
As medidas compensatorias tamén inclúen o control de especies invasoras que poidan chegar, así como un protocolo de seguimento que se prolongará durante cinco anos unha vez finalizada a autovía.

A autovía A-54, unha historia interminable
comentarios