Okupación en Rábade: as lagoas que ten o sistema

O caso da familia rabadense que okupó unha casa tras perder a súa nun incendio, porque "ninguén quería alugarnos", evidencia fállalas burocráticas, que se agravan para un colectivo estigmatizado
Las llamas calcinaron la vivienda de la familia que ahora okupó una casa, y la de su vecino. XESÚS PONTE (AEP)
photo_camera Las llamas calcinaron la vivienda de la familia que ahora okupó una casa, y la de su vecino. XESÚS PONTE (AEP)

O caso da familia de Rábade que o día 2 perdeu a súa casa nun incendio —unhas chamas que tamén arrasaron a do seu veciño— e que o pasado fin de semana okupou unha vivenda da localidade, asegurando que se viron "obrigados", evidencia as dificultades burocráticas á hora de facer fronte a escenarios tan complexos de urxencia social. E agrávase ao tratarse dun colectivo aínda estigmatizado.

Son 13 os integrantes dese núcleo familiar que residían desde fai uns 20 anos no inmoble agora calcinado, cuxa hipoteca "seguimos pagando". No primeiro piso vivían un matrimonio con dous fillos de 16 e 18 anos e tres netas ao seu cargo —de entre seis e 13—; e no segundo, outro fillo desa parella coa súa muller e as súas catro nenos —de entre tres e doce anos—. Boa parte deles foron reacollidos nun primeiro momento nun hotel do Ceao grazas á partida do Concello destinada a urxencia social, cuxos fondos, como recoñecía no seu momento a alcaldesa, Remedios González, son limitados.

¿Pero que pasa cando non se atopa solución habitacional a longo prazo, cando falla o dereito a unha vivenda digna?

Servizos sociais trata de atopar unha vivenda en aluguer

Desde a área de servizos sociais traballan en atoparlles un aluguer, unha procura que, días despois, segue sendo infrutuosa pero que a familia agradece, do mesmo xeito que a colaboración veciñal. A maiores, o Concello facilitoulles vales para comida e elementos de primeira necesidade. Con todo, tras deixar as habitacións de hotel o pasado venres polas reservas derivadas do elevado volume de eventos que había na cidade, optaron por tomar o dereito pola súa propia man á conta da propiedade privada.

Durante o fin de semana, parte dos integrantes da familia okuparon unha vivenda que desde hai uns anos está baleira, tras falecer o seu dono e quedar a súa titularidade en mans de parentes de terceiro ou cuarto grao. Ao parecer, a propiedade non estaba aínda repartida entre os herdeiros, un factor que dilata os prazos.

¿Que poden facer os donos da casa okupada?

Tal e como explica o avogado lucense Ángel Vellé , hai varios escenarios por diante. O máis sinxelo para todos é executar a repartición da propiedade e solicitar á familia que abone un aluguer, pero tamén poden instar un "desafiuzamento por precario".

Así mesmo, cabe a posibilidade de que un dos propietarios actúe, de acordo co resto e en nome de todos, para pór en marcha ese procedemento e, se non hai conciliación entre eles, algúns poderían actuar "en beneficio da comunidade hereditaria, pero sería unha vía máis lenta".

Vellé detalla ademais que, se se trata dun procedemento co beneplácito de todos os posuidores, "os prazos dependen do xulgado que toque, pero non debería ser superior a dous ou tres meses".

¿E se a familia okupa acredita situación de vulnerabilidade?

Con todo, aquí engade que entra o factor vulnerabilidade: "Hai a posibilidade de que esta familia solicite á área de prevención de desafiuzamentos da Xunta un informe que acredite a súa situación de vulnerabilidade". Deste xeito, con varios nenos ao seu cargo, como é o caso, "é moito máis fácil que llo concedan, igual que se houbese anciáns", e iso demora calquera intento de desaloxo.

Con todo, recalca que a propiedade "sempre vai ser recoñecida", polo que "un desafiuzamento por okupación non é imposible en ningún caso, só pode chegar a nbsp;ser&máis lento". 

"Algo fallou"

Ángel Vellé resume que "se unha familia decide okupar unha casa é porque algo fallou no sistema", pero, pola contra, esta acción "pode dificultarlles o ser alugados por un propietario".

Unha das integrantes da familia recoñece que a súa intención é a de preguntarlles "aos donos se nos queren alugar, porque non queremos nada pola cara", e lamenta que nos vimos obrigados a chegar a esta situación". Engade así que "ninguén nos aluga por ser xitanos" e denuncia que "a Xunta tampouco nos axuda".

 Neste sentido, desde o Goberno galego suxiren á familia inscribirse no rexistro de demandantes de vivenda protexida e recordan que dispoñen do bono de aluguer social, co que se sufraga o 100% da renda de forma directa se se cumpren os requisitos, aínda que os afectados lamentaban que o problema era, precisamente, que non nos alugan nin unha vivenda".