Imprimir

A Liga de Amigos de Chantada

El Progreso de Lugo | 13 de enero de 2020

Tivo un papel moi relevante na historia da vila do río Asma. Propiciou eventos sociais de todo tipo, favoreceu a chegada de avances coma o cine e tamén tivo un papel moi reivindicativo e relevante en aspectos coma o trazado ferroviario ou o ascenso de categoría xudicial

APARCANDO os estereotipos de que as sociedades recreativas do século XIX e da segunda metade do XX foron clasicistas, elitistas e ata se queren misóxinas, un non falta á verdade ao afirmar que tamén serviron á evolución sociocultural do seu tempo. Dalgunha maneira só os podentes (como actualmente) podían iniciar eses proxectos. Serviron de precedente para moitas cousas e déronlle ao pobo máis actividades das que nunca poderían pensar, como a organización das primeiras Festas Patronais. 

Arco de triunfo feito pola Liga de Amigos de Chantada en honor a Leonardo Rodríguez. ARCHIVO PARDOAo redor delas formábase un círculo de persoas chamadas na época respectables. Eran de corte nobre, burgués, da nova aristocracia e da vella fidalguía formado por comerciantes de éxito, avogados, rexistradores, fiscais, alcaldes e clero que exercían dominio de poder en moitas institucións das que chegaron a profesar presión para intereses da propia vila. Con estas entidades empezouse a xogar ao billar de tres bandas en 1863 co Circo Recreo, iniciáronse as primeiras obras teatrais en 1887 na Tertulia, introducíronse as sesións cinematográficas no Cantón en 1912 coa Liga de Amigos ou tróuxose a conferenciantes coma Otero Pedrayo en 1954 ao Círculo Recreativo e Cultural. 

Esa masa social da época xerou un nexo de unión social a través de entidades recreativas que tiveron o seu momento álxido e posterior decaimiento. O asasinato de Agapito Otero Cortés (dono da Tertulia) en 1897 propiciou a orfandade recreativa ata a creación da Liga de Amigos. Cando Daniel Vázque Bóo tiña en mente modificar os aspectos da vida e alterar os costumes do seu pobo fundando a Liga, escribiu o 7 de xullo de 1912 no semanario El Centinela que a sociedade serviría para "condensar as súas enerxías en aspiracións concretas e factibles, promovendo a celebración de veladas musicais e literarias, funcións teatrais, exhibicións cinematográficas e outros espectáculos de recreo". 

Nas Festas Patronais de 1912 irrompe o cinematógrafo coa empresa Cinema Fraga de Santiago e nos salóns do Concello constitúese a Xunta directiva: presidente Daniel Vázquez Bóo, vicepresidente Eduardo Buján, cura párroco Julián Beato, tesoureiro Francisco Méndez, vogais José da Torre, Pedro A. Marquina, Germán Seijas e Julio Pérez Guerra; secretario Manuel Otero Soto e vicesecretario Ramón Gutiérrez Tojo. A finais de ano comezan as obras de arranxo e reparación "na magnífica casa que ocupou o Hospital de San Francisco Javier, onde establecerá o seu domicilio social, propoñendo decorar elegantemente o seu gran salón de festas e outros varios, un dos cales dedicará a representacións teatrais". 

En 1913 queda inaugurado cunha velada literaria e musical o salón para espectáculos da Liga cunha función teatral ás nove da noite

O 8 de febreiro de 1913 queda inaugurado cunha velada literario-musical o salón de espectáculos da Liga cunha función teatral ás nove da noite ao termo dos festexos do Día da Árbore. Na última Xunta directiva do ano acordouse "dirixirse ao alcalde, rogándolle que na primeira sesión que celebre o municipio, propoña e acorde variar o nome da Travesía da Costaña polo de Rúa de Luciano Travadelo, en atención aos moitos beneficios que este distinguido amigo e conveciño noso prestou á mencionada localidade en diversas ocasións". 

Entre as distintas veladas de 1914, o novo presidente da Liga Alejandro Baanante inicia xunto ao alcalde as xestións para que en breve "se estableza unha carnicería reguladora que virá poñer termo á excesiva carestía de tan necesario alimento". 

Con motivo das festas patronais escriben unha carta aberta aos deputados aspirantes por este distrito: José Pérez Porto, Javier García de Leániz e Antonio Goicoechea para que contribuísen cunha achega económica para dar esplendor aos festexos, "o requirimento foi recibido con espontaneidade e agrado polo señor Goicoechea, contestando co máis absoluto silencio os outros dous señores". 

TOLOS. Os anos 20 foron realmente tolos. Coa morte en 1922 do Ministro de Abastecementos Leonardo Rodríguez e as eleccións de 1923, Centro Mercantil, Liga de Amigos, Comisión popular de festexos e a Federación Agraria fan constar oficialmente ao Goberno desde o Concello co apoio do clero parroquial "o seu desagrado pola abstención do goberno fronte á loita electoral deste distrito, solicitando que sexa Gerardo Doval o candidato oficial polo seu carácter de galego que ilustra o seu inmenso prestixio e a súa lealdade cara a ideas liberais, librándonos da ultraxe que representa a candidatura dun cuneiro absolutamente descoñecido en Galicia, alleo aos nosos problemas e seica compromisos antagónicos aos nosos intereses". 

E entre funcións teatrais da Xuventude Antoniana, veladas musicais, cinema ao aire libre nas festas de 1923 e os entroidos de 1924, o mazazo de que o ferrocarril central galego non pasará pola vila levou á Liga, en representación do seu presidente Francisco Villamor, a adherirse no colectivo Lugo a prol do ferrocarril en 1925. A súa variación levou a propoñer "o verdadeiro trazado Vigo-Carballiño-Chantada-Lugo-Ribadeo, por consideralo económica e estratexicamente as comarcas máis fértiles e ricas de Galicia" sinalando no escrito que "de convencernos pola contra, Chantada e con ela todos os que así pensan retirarán as súas aspiracións e só pedirán que desde ese central que se constrúa e se faga un ramal que, partindo do sitio máis próximo desta, vaia a empalmar co centro ferroviario de Monforte, pasando por esta vila, para o que cremos habemos de facer a achega que sexa necesaria". 

A Liga entra a formar parte en 1925 do colectivo Lugo a prol do Ferrocarril para lograr unha boa conexión por tren da vila do Asma

A loita contra o Goberno chegou ata o ano 1928, onde o comité ofreceu a cesión gratuíta dos terreos e unha achega do 30% do orzamento sobre o valor dos terreos co 20% á Deputación de Pontevedra e do 10% á de Lugo. 

En setembro de 1925 inaugúrase o campo de deportes do Sporting Chantadino, cun partido entre o citado equipo e o Taboada, os cales se disputarán unha artística copa de prata doada pola sociedade Liga de Amigos. O resultado, para os curiosos, foi de 2-0. En marzo de 1927 desígnase a seguinte directiva: presidente Eduardo Campos, vicepresidente Jesús Soto, vice segundo Manuel Cabo Rodríguez, secretario Daniel Vázquez Campos, vice Eulogio Baamonde, tesoureiro Manuel Otero Soto, vice Remigio Méndez, vogais Celestino Noguerol, Antonio Vázquez, José Lobelle, Eduardo Seijas e Claudio López. 

En abril xa había outra comisión organizada para que os Xulgados de Chantada e Quiroga subisen de categoría. Así o solicitaron na Coruña ao presidente da Audiencia territorial para que informase favorablemente, alegando que "durante o último quinquenio, instruíronse unha media anual de 150 sumarios e falláronse 160 preitos". Para o avogado e notario Antonio Vázquez Campo a transcendencia da Liga e os seus bos fins quedaron "nun casino como todos estes típicos casinos pueblerinos, cun salón de café, cun salón de teatro…" (O Rexionalista, 18/02/1923). Con todo iso organizaron as festas de 1927, onde se incluíu a primeira batalla de flores e, a partir da II República, o seu esplendor foise difuminando aos poucos, dando as súas últimas rabexadas antes da contenda coa organización dos festexos en honra a San Antonio de Padua do 17 ao 20 de xuño de 1933 e a elección de Miss Chantada.

Puede ver este artículo en la siguitente dirección /articulo/ribeira-sacra/a-liga-de-amigos-de-chantada/202001131932081416981.html


© 2020 El Progreso de Lugo

Rúa Ribadeo 5, Lugo

Tlfno: 982 29 81 00

(Grupo El Progreso)