Lunes. 19.11.2018 |
El tiempo
Lunes. 19.11.2018
El tiempo

Boiro foi primeiro ca Oslo

Chego tarde ao fenómeno Skam e, logo de papar as catro tempadas nuns poucos días, resulta imposible non lembrar aquela marabilla de Chévere, A Navalla Suiza e Redenasa.TV que foi 'Amores Prohibidos 2.0'

Nos últimos días dediqueilles ás catro tempadas da serie norueguesa Skam boa parte do meu tempo de lecer. Non é algo do que estea especialmente orgullosa, pero tampouco é para flaxelarse. E prestoume. Moito, mesmo. Skam, por se queda alguén aí fóra que non o saiba, é unha ficción creada pola televisión pública de Noruega en 2015. Foi liberada como se acontecese en tempo real, a través de clips de menos de cinco minutos de duración na páxina web, e pódense seguir as redes sociais dos personaxes. Resultou unha auténtica revolución na narrativa de ficción e soubo axeitarse aos hábitos de consumo dos adolescentes, protas e destinatarios principais do produto.

O plantexamento dramático da trama non é nada complexo. Cada unha das tempadas está relatada desde o punto de vista dunha das personaxes principais, rapazas e rapaces de dezaseis e dezasete anos que comezan o bacharelato nun instituto público de Oslo. Non hai mans negras nin misterios irresolutos nin ninguén está ameazada de morte. Só elas e eles. Preocupadas por encaixar, por empenicarse os venres á noite, por encamarse con alguén. En Skam a presenza dos adultos é practicamente residual. É un mundo ao que non están convidados. Con dificultade lles vemos a faciana aos pais e ao profesorado.

SkamSkam ten o seu punto de culebrón de instituto. Eva sae con Jonas, o ex da que foi a súa mellor amiga, Ingrid. A Noora empeza a gustarlle William, de quen estaba emperrechada Vilde. A Sana mólalle Yousef, pero non lle di nada porque cre que el lle fai olliños a Noora... E cal é a novidade se todo isto xa estaba en Sensación de vivir? Pois o ben que contan o desleigo e a soidade. O pánico a facerse adulta. A fenda xeracional. Como acompañan a saída do armario de Isak na terceira tempada e de que xeito, ao longo de toda a serie, existe unha vontade de desestigmatizar a enfermidade mental. Entendemos a Sana cando reivindica a súa liberdade para usar o hijab ou seguir o xaxún do Ramadán durante os longuísimos días escandinavos do sol de medianoite, e comprobamos como a súa familia, a de orixe migrante, resulta a única estruturada desde unha ollada convencional.

Con todo, estou certa de que o verdadeiro éxito de Skam está agochado nuns intérpretes que de verdade teñen a idade dos personaxes e non semellan modelos —alomenos non todas elas— de Victoria’s Secrets. Na recente Skam madrileña que emite Movistar+, o novas que aparentan elas e eles é un feito que lle resulta rechamante ao público. Ata grimoso, teño lido. E como non había ser así, se Raquel Morales tiña vinte e oito anos cando estudaba COU en Al salir de clase, se a Quimi, de Compañeros, se lle saían os pelos do peito pola camisa mentres paseaba debaixo do brazo o libro de cuarto da Eso? Por que a ficción vai e volve unha e outra vez sobre as adolescentes e tira de actrices fermosísmas de vinte e tantos e de actores mazados de barba pechada para retralalos? Quizais sucede que nos resistimos a admitir como eramos nós aos dezaseis. Inzadas de acné, incómodas co noso corpo. Un saquiño de complexos vestido de chándal. Talvez, o de escoller adultas para faceren de adolescentes teña unicamente relación coa normativa laboral que impide que as actrices menores de idade traballen máis dun número determinado de horas á semana e que protagonicen escenas de contido sexual. Porque ese é outro conto. Que haberá quen teña saído do instituto con todos os asuntos do baixo ventre solucionadísimos, pero tamén as que ao rematar o selectivo ben deitan se dan contado no seu haber un par de morreos mal dados. E tampouco pasa nada.

Descoñezo se a creadora de Skam, Julie Andem, sabía de Amores prohibidos 2.0, o fantástico experimento ficcionado en tempo real que desenvolveron en 2012, desde Galicia, a compañía de teatro Chévere e A Navalla Suíza cos alumnos do instituto A Cachada de Boiro e a partir de Redenasa.tv. Sexa como for, a nosa foi primeiro.

Amores prohibidos 2.0 transcorría durante tres ou catro días do mes de abril e adaptaba Romeo e Xulieta de Shakespeare nas vivencias de Xiana, unha nena de Cabo de Cruz de quince anos, e Romero, un rapaz de dezaseis da vila. Non había Montescos e Capuletos, pero si o conflito lingüístico noso de cada día, levado a xentes da mesma idade que a rapazada que abandona para sempre a lingua familiar para non sentírense no patio de recreo os únicos bechos raros que falan galego. Atopabamos contido extra nas canles de YouTube e nas contas de Twitter e de Tuenti (de Tuenti!) de Xiana, Romero e a súa cuadrilla.

Seguín con degoiro Amores prohibidos 2.0 e, coma min, os estudantes de galego da universidade de Oxford. Foi candidata á mellor web serie nos Mestre Mateo daquel ano e moito sentín que volvese de baleiro, a verdade.

Skam é agora unha franquicia que ten réplicas en Italia, Alemaña, nos Países Baixos ou Austin (Texas) ademais da máis recente española. É un produto de éxito nacido nun idioma que ten poucos máis falantes có noso, pero que non está minorizado, por ser lingua de Estado.

Entretéñome en pensar que, noutro universo, a iniciativa de Redenasa.TV chamou a atención de alguén da cosa pública, que decidiu apostar polo formato. Que hoxe no mundo agroman Amores prohibidos 2.0 en Italia, Alemaña, nos Países Baixos, en Austin (Texas). E tamén en Noruega.
 

Boiro foi primeiro ca Oslo
Comentarios