Viernes. 18.01.2019 |
El tiempo
Viernes. 18.01.2019
El tiempo

Redactora de El Progreso na sección de Local. Especialista en información da área municipal. Tamén podes seguirme na miña conta de Twitter.

Hai que falar do suicidio

Xa non se dubida de que é un problema de saúde pública, pero falta tratalo como corresponde

Concentración polo Día Mundial da Saúde Mental. AEP
Concentración polo Día Mundial da Saúde Mental. AEP

HAI QUE FALAR do suicidio e, sobre todo, hai que previlo. E din os que saben disto, que o primeiro, se se fai ben, é clave para o segundo. Cada ano morren no mundo por esta razón arredor dun millón de persoas, a tendencia é ascendente e a cifra sube cando se fala de intentos, segundo os datos compilados pola unidade de prevención do suicidio do hospital de Ourense, única en Galicia.

Ninguén discute xa que o suicidio é un problema de saúde pública en España, máis aínda en Galicia e especialmente na provincia de Lugo. Só esta semana e só na capital, acabou coa súa vida unha muller e outra intentouno, segundo apuntan as investigacións policiais. O suicidio é a principal causa non natural de morte, por riba dos accidentes de tráfico, pero mentres que hai anos que as administracións públicas levan a cabo campañas e accións para tentar reducir o número de sinistros e a cidadanía está sensibilizada, co suicidio uns e outros imos por detrás. Non foi ata o ano pasado cando a Consellería de Sanidade aprobou o primeiro Plan de Prevención do Suicidio en Galicia, un documento base que "non conta con compromisos de execución, responsables da súa materialización, prazos nin concrección de accións", sinala o Movemento Galego pola Saúde Mental, que agrupa a máis de 400 profesionais da saúde mental pública en Galicia e a outros colectivos sanitarios e profesionais, como da xustiza.

Este colectivo sostén que nada variou, que o traballo de prevención é o que xa se levaba a cabo de forma ordinaria no Sergas, onde é certo que cada vez hai máis concienca sobre a importancia de estar alerta aos sinais suicidas. Porén, a morte de dúas persoas por esta razón en espazos sanitarios este ano demostra que os protocolos, se os hai, non están a funcionar como deberían.

É grave, e ata irresponsable, porque a experiencia demostra a efectividade dos programas de intervención intensiva, como o que puxo en marcha o hospital ourensán en 2009 cun equipo formado por un psiquiatra, un psicólogo clínico e unha enfermeira especialista en saúde mental. O primeiro foi formar a sanitarios de primaria na detección e avaliación de pacientes en risco de suicidio. O programa en si baséase nunha intervención intensiva durante seis meses, con consultas máis rápidas e máis frecuentes, teléfono de apoio aos pacientes e seguemento se non acuden a consultas, entre outras medidas. Tras tomar como mostra a pacientes atendidos en Urxencias despois dun intento de suicidio, o hospital comparou a evolución daqueles que recibiron tratamento convencional coa dos que seguiron o programa e a conclusión foi que estes tiñan menos reintentos de suicidio, ingresaban menos e o tempo transcorrido ata o primeiro reintento era maior.

Hai máis estudos que teñen demostrado a efectividade deste tipo de programas, como o que se leva a cabo dende hai anos no distrito barcelonés do Eixample. Somos conscientes da dimensión do problema e sabemos que hai maneiras de facer as cousas mellor, a que esperamos?

Non estamos á altura
Os cidadáns tamén temos responsabilidade na prevención do suicidio e moitas veces non estamos á altura. Segue a ser un tema tabú e sobre o que hai ideas erróneas. Especular sobre as causas dun suicidio ou describilo pode ser contaxioso (efecto Wherter), pero escoitar e preguntar sobre ideas suicidas, informar das portas ás que se pode chamar e animar a facelo produce o contrario (efecto Papageno).

Mentais e sociais
Segundo os estudos, un 90% das persoas que se suicidan teñen un trastorno mental, pero noutros casos non é así. Hai quen acaba coa vida porque é tanto o sufrimento ou a incapacidade de ver solucións, ante o problema que sexa, que a morte convértese na única saída. Nos últimos anos houbo suicidios tras ou ante desafiuzamentos e esas poderían considerarse mortes de causa social. Como colectividade toca evitalas.

Sempre hai outra saída
Ter  desexos suicidas non é signo de debilidade (tampouco de valentía) nin motivo para sentirse raro ou culpable, explican os profesionais. É síntoma de desesperación e de sufrimento e o que hai que facer é pedir axuda. Feafes (Federación de Asociacións de Familiares e Persoas con Enfermidade Mental de Galicia) ten un servizo de información e asesoramento, cun teléfono gratuíto (900102661), informa na súa web.

Hai que falar do suicidio
Comentarios