jueves. 09.04.2020 |
El tiempo
jueves. 09.04.2020
El tiempo

Redactora de El Progreso na sección de Local. Especialista en información da área municipal. Tamén podes seguirme na miña conta de Twitter.

Eses mundos de aí ao lado

HAI MUNDOS, e micromundos, tan distintos e que semellan tan afastados, a pesar de que as máis das veces están ben preto, que cando agroman deixan a un descolocado. O mundo xitano é un deles. Se de tal cousa pode falarse, porque tamén nese mundo hai moitos mundos. O que está de actualidade en Lugo é, como case sempre, o do Carqueixo, a onde acaba de volver unha rapaza de quince anos que, segundo a súa versión e a da súa familia, foi secuestrada polo rapaz que quere casar con ela e polos seus parentes. Hai uns meses, a rapaza marchara voluntariamente co mozo, tamén menor de idade, e xa daquela os pais presentaran denuncia. Entón a cousa non foi a máis e apenas trascendeu porque os pais trouxérona de volta aos poucos días, pero desta vez o secuestro ameazou con facer correr sangue debido ao nivel de tensión que se xerou entre as dúas familias. Boa parte dos parentes do rapaz marcharon da cidade ante o risco de que o asunto derivase nun axuste de contas.

Nerea está de volta na casa porque, pola razón que fora, o rapaz e a súa familia accederon a que a moza volvera cos seus pais e contactaron coa Garda Civil, segundo confirmaron fontes oficiais. A pesar de que a rapaza é menor de idade e oficialmente estaba sendo buscada, parece evidente que non se despregaron os mesmos medios nin se empregaron as mesmas enerxías que noutros casos de menores desaparecidos. É fácil imaxinar a mobilización policial, social e mediática que se tería producido se calquera outro adolescente desaparece e non hai noticias del en quince días. Por moito que no caso de Nerea houbera un antecedente de fuga, é menor e os seus pais presentaron denuncia de desaparición. É significativo, por exemplo, que a Fiscalía rexeitara autorizar o rastrexo dos teléfonos móbiles para tratar de dar co paradeiro da rapaza. Ou que a xuíza deixara en liberdade ao pai da moza tras ser detido por dirixirse con armas cara ao barrio onde vivía a familia do rapaz coa intención explícita de facer sangue. Dise que a xuíza tomou a decisión tras escoitar ao patriarca, que prometeu mediar no conflito, e co ánimo de non quentar máis o ambiente.

Porén, todo o proceso chama a atención, igual ca que a familia de Nerea queira sometela a un examen forense e pedir danos e prexuízos se se demostra que mantivo relacións sexuais co rapaz. Son canons da chamada lei xitana, unha comunidade que coma todas ten virtudes -non é habitual ver un enfermo ou un vello só, por exemplo- pero que noutros ámbitos segue sufrindo os males dunha cultura patriarcal e machista. Tamén hai eses males no resto da sociedade, é certo, queda aínda moito por andar, pero en xeral xa non son socialmente aceptados.

No caso de Nerea, houbo intres nos que parecía que algo estaba empezando a cambiar, que había algunha fenda pola que se coaban outros aires. A nai da moza dicía que o lugar desta era coa súa familia e no instituto, que era moi nova para casar. O pai incluso chegou a dicir, polo baixo, que prefería a súa filla na casa deshonrada -se unha xitana pasa varias noites fóra cun home xa está considerada tal- ca por aí adiante, aínda que pode que influira o feito de que non se leve coa familia do rapaz. Porén, con Nerea de volta na casa, todo volveu ó seu. A nai di que o mozo xa estivo casado dúas veces e que pode facelo ata sete, pero que as mulleres non, por iso ela, que é ben guapa -recalca a nai- buscará un rapaz. Nerea tiña negróns e rasguños na cara ao día seguinte de volver ao Carqueixo, non se sabe se obra dos raptores ou dos seus, a xeito de escarmento, pero dá a sensación de que non lle espera un futuro moi distinto ao da súa nai ou da súa avoa. É posible que acabe casando antes de cumprir a maioría de idade, sen rematar os estudos, e co rapaz que a familia considere axeitado. A dous quilómetros do Carqueixo parece unha loucura, pero aí está ese mundo, ao ladiño mesmo do noso, sen necesidade de retroceder décadas nin de viaxar ao outro lado do mundo.

O acervo tira moito, e con toda seguridade non sempre lle poñemos fácil aos xitanos o camiño para saír da pobreza -da material e da outra-, pero é unha realidade tamén que, nalgúns casos, o que eles poñen da súa parte tampouco está á altura do que se lles ofrece. Alomenos en Lugo, seguramente nunca tiveron tanta axuda como nas últimas décadas, non sempre aprezada nin ben empregada -como sucede ás veces no resto da sociedade, si- pero tamén é evidente que, nun espazo como o Carqueixo ten que ser moi difícil avanzar. O programa de erradicación do chabolismo que a Xunta e o Concello mantiveron durante anos deu os seus froitos, que poderían ter sido máis se fora acompañado dun traballo social máis serio, pero interrumpiuse e no Carqueixo aínda queda moita infravivenda.

Eses mundos de aí ao lado
Comentarios