"No Courel houbo grandes músicos a nivel técnico"

Xavier Blanco é mestre gaiteiro e artesán. Ten casa dende hai anos na aldea da Seara, onde traballa para abrir un centro de interpretación da música de raíz.

Xavier Blanco, cun dos seus instrumentos. CARLOS JULIO GONZÁLEZ
photo_camera Xavier Blanco, cun dos seus instrumentos. CARLOS JULIO GONZÁLEZ

A súa paixón pola música de raíz levouno a percorrer toda Galicia e parte do mundo, pero el queda coa Serra do Courel e, en concreto, coa aldea quiroguesa da Seara. Neste lugar, o mestre gaiteiro Xavier Blanco, natural de Moaña, traballa para poñer en marcha un centro de interpretación que recolla a súa extensa colección e onde afondar na investigación e na recuperación.

Como acaba na Seara e por que decide que é o lugar axeitado para este ambicioso proxecto?
Non lembro como cheguei ao Courel, pero si teño claro o motivo polo que escollín esta terra. É ideal polo medio ambiente, os recursos naturais cos que podemos traballar, as paisaxes e a calma coa que aquí se vive.

Malia a tendencia ao abandono de moitas aldeas cercanas, A Seara ten moita vida.
Si, ten moitos atractivos e hai moita poboación neorrural. Nós adquirimos unha casa hai anos e dende entón fomos madurando o proxecto. Cada vez pasamos máis tempo aquí e o noso obxectivo é quedar de forma continua.

Viaxou moito recollendo información sobre a música de raíz, que destaca da zona neste senso?
Fixen un estudo sobre a música tradicional do Courel con moito traballo de recollida e salientaría, sobre todo, o elevado nivel no aspecto técnico que tiñan os músicos que houbo aquí, como puido ser o gaiteiro de Mostaz, Manuel Vázquez. Sorprendeume tamén que un grupo como Os Padernes se convertese nunha orquestra con sona, unha das primeiras de Galicia, e a técnica tan depurada que amosaban. Mencionaría ademais a Felisa de Bendilló, unha das poucas mulleres que gañou a vida coa música daquela.

Durante estes anos recolleu moitos instrumentos, cantos ten?
Uns 900 entre os recuperados e  os reproducidos, porque algúns cedéronmos, pero outros teño que imitalos. Catalogados teño máis de 1.100 instrumentos e, ademais, dispoño dun arquivo sonoro, de partituras e de moitas fotografías. En total, son arredor de 35.000 documentos.

Como será o centro de interpretación que prepara?
Contará cun obradoiro e tres salas. A primeira estará dedicada aos instrumentos primixenios, destacando a arte pastoril; a segunda centrarase nas manifestacións festivas ao longo do ano, dende a malla ao Nadal, e nos seus instrumentos e, na terceira, teremos un espazo para o movemento acompasado.

Semella que a aldea da Seara se converterá nun lugar de referencia no eido cultural en Galicia.
Non existe en ningunha parte do mundo un concepto de centro que catalogue a música de raíz como o que queremos crear. Creo que é algo bo para a zona e para Galicia, faga quen o faga, e o importante é que vai quedar aquí, porque é un patrimonio de todos que non queremos levar á tumba. Por iso creamos a Fundación Legar, que tivo unha grande acollida dende o principio.

En que punto está o proxecto?
Seguimos coa restauración da casa que acollerá o centro e agardamos abrila ao longo deste ano ou a comezos de 2024.

Comentarios