miércoles. 20.11.2019 |
El tiempo
miércoles. 20.11.2019
El tiempo

A saúde da ponte de Belesar

Ponte romana de Belesar no 1919. ARQUIVO PARDO
Ponte romana de Belesar no 1919. ARQUIVO PARDO

A ponte de Belesar foi un nexo de unión clave entre as terras de Lemos e Chantada. Pese á súa importancia, foi preciso agardar décadas para que os gobernarntes tomasen medidas ante o seu mas estado de conservación na segunda metade de 1800

A ponte que construíron os romanos no pobo de Belesar como nexo de unión entre as terras de Lemos e Chantada constituíu durante séculos o camiño real máis importante do sur lucense xunto ao de Portomarín. A entrada no século XIX quixo que a erosión (fundamentalmente nos alicerces) fixese que se empregasen 1.807 reais para paliar os danos en 1828.

Case 30 anos despois, o estado dos campos presentábase bastante bo "aínda que non se pode prognosticar se a próxima colleita será escasa ou abundante, o que si nas parroquias da Ribeira forzosamente escasa aínda que desapareza a enfermidade do Mildeum porque moitas vides non a resistiron e secaron e outras quedaron cansadas para moito tempo", segundo a documentación da época.

En canto á ponte, o continuo desgaste polo tránsito e a auga do río afectaron aos dous alicerces centrais que estaban socavados. O 23 de xuño de 1857 o Concello lembra ao Gobernador que o 2 de Maio de 1854 acordou a reparación e que se anunciou unha poxa na que non houbo ofertante e "por momentos o perigo de que desapareza unha das pontes de máis corte e de máis utilidade da provincia". Ante a nula resposta, empeza a odisea: o 1 de xuño de 1858 solicítase o recoñecemento da ponte, o 25 de abril de 1859 advírtese de que "cada vez vai sufrindo maiores desfeitas". O 17 de setembro de 1864 notifícase "a necesidade de evitar a inminente ruína da fermosa ponte de Belesar, paso forzoso dos pobos de Brollón e Monforte a Lalín, declarado de terceira orde, que se sirva participalo ao goberno de S.M. a fin de que acorde canto antes a súa reparación".

O 8 de febreiro de 1867 advírtese ao Gobernador que a ponte sobre o río Asma estase desmoronando e o 21 de abril de 1874 trasládase ao Concello que a Deputación Provincial acorda a imposición obrigatoria "de reparar co do Saviñao, a ponte de Belesar" contestando que teñen o concepto equivocado de que os camiños son veciñais polo que a corporación acorda presentar un recurso "segundo requíreo a xustiza e equidade" informando que a mesma Deputación "no cadro de estradas provinciais publicadas no B.O. do 28 de novembro de 1871, indica que a de Belesar a Lalín para Chantada, que ten a mesma consideración que a de Portomarín, e outros de menos importancia que foron reparados uns e construídos outros por conta do orzamento da provincia".

As dúas últimas comunicacións son de 1879 nas que se transmite "a gran desfeita da ponte" e continúase pedindo que se forme proxecto de reparación e orzamento "para poñelos en execución, debido a que, logo que se aumente o caudal de augas non poderán non só facerse obras algunhas, senón recoñecerse a gran desfeita como se espera, e se chega a producirse un afundimento, son tan fatais e de tal magnitude as súas consecuencias, que grave responsabilidade pesaría sobre as persoas encargadas de evitalo". Na sesión da Deputación do 7 de novembro do mesmo ano acórdase un ditame da comisión de Fomento "propoñendo que o director de camiños provinciais practique o recoñecemento da ponte de Belesar".

Así é como despois de sete anos, o 26 de xullo de 1886 acórdase a poxa para a reparación da ponte "baixo o tipo de 8.784 pesetas e 48 céntimos, esixíndose como depósito provisional 430,22 pesetas" debendo de comezar as obras aos 20 días de adxudicación do remate. Moi posible que quedase deserto xa que non sería ata abril de 1891 cando son recibidas definitivamente as obras de reparación.

Ao xa maltreita ponte de Belesar, en febreiro de 1895 derrúbase a ponte de Portomarín "causando incalculables prexuízos ao pobo e aos de Sarria, Paradela, Páramo, Taboada, Monterroso e Guntín. Era o único entre Lugo e o pobo de Belesar, e a feira de Monterroso, tan renombrada, queda privada da máis útil das vías de comunicación para os pobos de Castela".

Así é como pontes e infraestruturas viarias doutras civilizacións continuaron durante xeracións servindo de servizo público á poboación pola falta de iniciativas políticas nun século de deputados e políticos cuneros, sen sospeitar que a construción da presa de dos Peares e Salto de Belesar modificarían o contorno natural do río e as súas propias augas pasasen por encima da ponte.

A saúde da ponte de Belesar
Comentarios