lunes. 26.08.2019 |
El tiempo
lunes. 26.08.2019
El tiempo

Os últimos temporais tiraron parte dun pazo do século XV en Pedrafita

Parte da casa torre de Veiga de Forcas que se veu abaixo nos últimos días
Parte da casa torre de Veiga de Forcas que se veu abaixo nos últimos días
A casa está en Veiga de Forcas, sen uso e moi deteriorada, e ten dous escudos catalogados como ben de interese cultural (BIC)

O pazo dos Armesto, en Veiga de Forcas, non resistiu o primeiro temporal do inverno e veuse abaixo. O edificio foi abandonado á súa sorte hai anos e estaba seriamente danado. Tras seis séculos en pé, cedeu ante a auga e o vento das pasadas semanas. O pazo, coñecido como casa torre de Veiga de Forcas, xa existía no século XV. Pertenceu en orixe aos Armesto, aínda que na actualidade é propiedade dun grupo de oito herdeiros que non son descendentes desa familia de fidalgos. Está incluído no inventario de Patrimonio da Xunta e protexido polo seu valor cultural. Era ata hai uns días a casa torre mellor conservada da provincia de Lugo.

Nas súas paredes exteriores loce dous escudos que están catalogados como ben de interese cultural (BIC). Esta distinción obriga aos seus donos a tomar as medidas necesarias para evitar o seu deterioro. No caso deste pazo, a obriga non foi suficiente nin efectiva e a ausencia de coidados ao longo do tempo derivou na súa destrución. Os invernos xa tiñan feito estragos na estrutura do edificio e foi suficiente un día de vento e unhas chuvascadas para botalo abaixo. Un dos oito propietarios do inmoble púxose en contacto co Concello de Pedrafita para iniciar os trámites para declarar a casa en ruínas. O Concello requeriu a documentación necesaria para o procedemento e está á espera dos seguintes pasos que os donos decidan dar.

A Dirección Xeral de Patrimonio indicou que aínda que o pazo sexa declarado en ruína non se autorizará a súa demolición. "O inmoble está protexido e debe evitarse a súa desaparición. Unha hipotética declaración de ruína non conlevaría a demolición, senón as actuacións estritas para asegurar a súa estabilidade e evitar a súa perda, deterioro ou destrución".

Os encargados de garantir esta protección para a casa de Veiga de Forcas serían, segundo a Lei de Patrimonio Cultural de Galicia, os seus propietarios. Nestes momentos, a Xunta non conta con ningunha liña de axudas para realizar tales intervencións neste tipo de edificios.

ÉPOCA DE ESPLENDOR. O estado crítico no que se atopa a casa dos Armesto non di o que foi. O investigador Luis López Pombo conta que no ano 1450 o mosteiro do Cebreiro fíxolles un arrendamento de xurisdición e, a partir de entón, os señores do pazo xestionaban as súas terras e cobraban uns tributos moi elevados aos labradores que as traballaban.

No 1752, segundo os datos de López Pombo, o couto dos Armesto estaba composto por 17 vivendas nas que se incluía a casa reitoral, e 15 familias pagábanlles tributos, concretamente, 240 fanegas de centeo, nove de trigo e outras rendas en concepto de foros. Nese ano, os fidalgos xa non vivían en Pedrafita, senón en Vilafranca do Bierzo, e na casa de Veiga de Forcas só tiñan maiordomos que xestionaban as propiedades.

IGREXA. Os señores de Veiga de Forcas tiñan poder e boas alianzas, ata o punto de atreverse a enfrontarse en diversas ocasións cos monxes do Cebreiro, entón case todopoderosos na zona. Unha das disputas máis soadas foi en 1625, cando Gonzalo Armesto y Ron decidiu derrubar a capela familiar do pazo e construír a actual igrexa parroquial, co beneplácito do bispo de Lugo e a oposición do prior do Cebreiro. O retablo leva as armas da familia e a casa estaba conectada co templo mediante un pasadizo.

Este paso non se conserva, foi eliminado igual que algunhas construcións anexas, pero a de Veiga de Forcas era a casa torre mellor conservada da provincia de Lugo. "Só lle abriron un portalón para que entrasen os tractores e quitaron o pasadizo que a unía coa igrexa, o corpo principal do edificio estaba no estado orixinal", indica López Pombo.

O investigador advirte de que se non se toman medidas as paredes que quedan en pé, nas que aínda se atopan os escudos dos Armesto, é posible que se veñan abaixo e que a historia da casa quede reducida aos libros.

Os últimos temporais tiraron parte dun pazo do século XV en Pedrafita
Comentarios