viernes. 14.05.2021 |
El tiempo
viernes. 14.05.2021
El tiempo

Parga, a feira privada que resiste

Antigos cobertizos con postos de roupa na feira de Parga. C.PÉREZ
Aantigos cobertizos, con postos na feira de Parga. CRISTINA PÉREZ
Un total de 94 veciños enfrontáronse en 1927 ao que daquela era o Concello de Trasparga e gañaron no xulgado a propiedade do Campo da Feira

DIN QUE É A ÚNICA feira privada que se celebra en Galicia, que non depende de ningún Concello, senón dos veciños, e ten séculos de historia. Pese a iso, a excepcional cita coa venda ambulante en Parga, para a que o Concello de Guitiriz solicitou hai anos a declaración de Interese Turístico Galego, resiste estoica ao paso do tempo e aos cambios, recibindo centos de visitantes nas súas dúas xornadas mensuais: o domingo entre o 9 e o 15 e o último de cada mes.

Non sempre foi así. Ata os anos 80 a segunda feira era a do 28, independentemente do día de semana que caera, pero un só voto de diferenza nunha asemblea desequilibrou a balanza para que sempre se celebrase en domingo. Esa man alzada, valoran agora algúns, logrou cambiar o día no calendario e probablemente, sen sabelo, garantir a supervivencia dos dous días de feira.

Tampouco foi sempre no mesmo lugar. Hai feira dende a Idade Media, ou polo menos documentación que así o acredita -Parga ten título de vila por concesión real e para que iso sucedese tiña que haber mercado-, pero no tempo dos señores feudais celebrábase onde está a igrexa e o pouco que queda agora do castelo.

En 1886, cando Alfonso XII e a súa muller, María Cristina, inauguran nunha viaxe en ferrocarril o novo traxecto Palencia-A Coruña, Parga apostou por subirse a ese tren e trasladou a feira abaixo, ao contorno actual, entre esas vías que cambiaron a vila e o río. E o ir e vir de xentes e mercadorías sobre rodas comezou a ser continuo.

En 1927, o Concello, daquela de Trasparga, intentou apropiarse da feira, do espazo no que se celebraba e da xestión dunha cita que sempre foi motor económico e imán para visitantes. Pero en plena ditadura de Primo de Rivera, 94 veciños reuníronse para plantarlle cara á administración local e gañaron o pleito. Puxeron cada un 1.000 reais -máis do que valía daquela unha vaca- e unha sentenza, arquivada no Archivo do Reino de Galicia no castelo coruñés de San Antón, outorgoulles a propiedade. É comunal, todos son donos de todo pero de nada en particular, excepto das árbores da carballeira: o xuíz recoñece a propiedade e moitas familias saben aínda hoxe de quen é cada unha, pese a ser xa algo simbólico.

A raíz da sentenza, as 94 familias constitúen a Comunidade de Propietarios do Campo da Feira de Parga e regularizan os seus estatutos en 1969, que deixan ler entre liñas o éxito da feira, que debía mover importantes cantidades de diñeiro. A entidade encargábase de organizar a festa, do mantemento da igrexa, da casa parroquial ou do cemiterio. E puxo en pé infraestruturas importantes como os dous edificios que foron escola, a capela ou os alpendres.

"É un réxime xermánico, en vez de asignarse a propiedade á persoa fíxose á casa, polo que agora hai algunhas partidas e outras que desapareceron. Pero é un voto por casa a na asemblea cóntanse os 94 iniciais e para cumprir o quórum hai que acadar a metade máis un", explica Xesús Barreiro, o presidente da Asociación de Veciños do Campo da Feira de Parga, creada nos anos 90 para actualizar, unha vez máis, uns estatutos que aínda recollen que por herdanza o irmán maior ten prioridade sobre o pequeno na titularidade da feira e o home sobre a muller. "Algún día haberá que facer algo, pero non tivemos problemas", di.

Para el, a maior dificultade de xestionar a feira "é a seguridade e o control de espazos" e organizala "é unha responsabilidade, pero unha satisfacción persoal". Ata que colleu o testemuño hai catro anos, con Eliseo Rodríguez e Ángeles Costa, a xestión da feira levaba 34 anos alugada. "O segundo domingo de xullo, á saída da misa de 12, cada dous anos había unha poxa, unha persoa poxaba, ofrecía unha cantidade e a cambio xestionaba a feira, pero votamos e optamos pola xestión directa porque o canon non cubría gastos", di.

"O día que o pobo ten vida é o día da feira", precisa, e asegura que a mentalidade é "non tanto recadar, senon mantela viva". "Cobramos algo simbólico polos postos e os beneficios investímolos en melloras", indica.

A feira de vacún –en Parga nunca se fixo nave– desapareceu nos anos 80, pero segue habendo animais e en tempos de normalidade -agora coa pandemia as restricións obrigan ao 50%- chegan a reunirse uns 70 postos (oito son de polbo) nunha cita que vive máis dos visitantes da Coruña que dos de Lugo e que se move por épocas fixas: a da planta agora, a dos cordeiros, para as festas do verán, e dos porcos, nas matanzas.

Hai algunhas décadas, Parga, que suma actualmente 420 habitantes, chegou a ter unha vintena de tabernas e un salón de baile, o de Modesto. Hoxe quedan abertos catro bares e moitas loitas veciñais -o rexeitamento á supresión aos pasos a nivel sen alternativa, ao peche do centro de saúde ou a recortes de horario na oficina bancaria-. E a feira, que xerou, e xera, moitas transaccións económicas, pero tamén uniu moitos amores, segue sendo o gran motor.

UN ESPAZO VERDE E PROTEXIDO

O Campo da Feira está catalogado como zona verde e está protexido por Patrimonio. Composto por nove parcelas, unha, onde se facía a feira dos cabalos, foi cedida para a área recreativa. A Praza do 28 ten carácter público. A entidade, que colabora na Feira da Cantería, Callos e Artesanía, cede terreos, con petición previa, para outros eventos, como o Parga Rock, as festas de San Roque ou a Mostra de Instrumentos de Pardiñas o ano pasado.

Funcións da entidade A entidade encárgase da xestión da feira e contrata unha empresa para recollida e limpeza, revisión anual das árbores, recollida de folla e desbroces e, polo covid contratou a limpeza dos baños. Paga xestoría, catastro e seguros.

Parga, a feira privada que resiste
Comentarios