viernes. 17.09.2021 |
El tiempo
viernes. 17.09.2021
El tiempo

Nove días e toda unha vida

Ofelia, dándose un baño na Charca do Alligal de Codesido. EP
Ofelia Rego leva 58 anos cumprindo co ritual de bañarse na Charca do Aligal de Codesido, con 90 anos, esta naronesa é fiel á súa cita estival cunha augas ás que lle atribue a curación da psorease que sufría 

Ofelia Rego Pita nacía un 4 de maio de 1931 nas Pontes, mais xa de pequena marchaba para Narón, concello no que hai xa uns anos volveu fixar a súa residencia, logo de pasar máis de dúas décadas en San Valentín (Fene). Son 90 anos ben cargadiños de experiencias vitais que ela é quen de repasar cunha memoria envexable con quen queira botar unha parolada. E nesa longa traxectoria, hai unha constante, unha cita ineludible coa Charca do Alligal de Codesido, á que leva vindo de xeito ininterrompido todos os veráns dende aquela primeira vez que a trouxo unha veciña para tentar remediar os seus problemas de psoriase. E van 58.

''Non fallei nunca'', asegura Ofelia. Nin a pandemia foi quen de afastala do ritual dos baños, aínda que en 2020, no canto de quedar no Hotel Spa Attica21, como fixo os últimos anos e fai tamén este verán, alguén da familia ía e viña con ela. "Sigo vindo porque lle teño medo a un brote, a que me volva a psorease", di. E iso que logo dos primeiros cinco anos, ao non notar melloría, estivo a piques de deixalo.

"Como vía que non arreaba, dicía non me fai nada, non volvo máis, pero animáronme a que non o deixase, volvín o sexto e empecei a notar que "rolaba" a pel coma se fose fariña de trigo amasada, a feito, que empezaba a limpar, e que cada vez tiña menos", relata Ofelia, que bota a vista atrás para contar cando comezou a súa enfermidade. "Empezoume con nove anos", lembra, e foille indo a máis ata estar "cuberta".

"O ano que morreu o papá, -súa nai xa finara cando ela tiña 14 anos, e quedaron os dous sós-, estendéuseme ata pola cara", conta, precisando que daquela tiña 31 anos e nunca se maquillaba, pero si usaba aceite de oliva para intentar paliar o efectos. E foi entón cando comezou a cumprir co ritual dos baños: un mínimo de nove días -poden ser máis, sempre impares-, e a "dieta" posterior, que ben sendo non traballar outros tantos días como baños se tomaron.

O primeiro ano viñera cunha veciña que acudía polas varices, e con ela foi á Casa do Muiñeiro. "Daquela non me dixo nada, pero despois a da casa contoume que non me quería deixar quedar porque pensaba que tiña a lepra, pero que súa nai lle dixera "métea, aínda que a metas na palleira", lembra Ofelia co sorriso perenne. Non chegaron a tanto, quedou naquela casa do Carrizo, en Santaballa, aquel verán de hai case 60 anos e a ela seguiu volvendo durante máis de catro décadas.

"Teño contado ata 26 persoas, non sei nin onde nos metiamos; un ano, que viña coa miña sobriña e o meu fillo, que daquela tiña doce anos ,dixeronnos que non había sitio, único se nos poñía un colchón na sala; así foi, durmimos os tres no colchón e ao fillo íaselle a cabeza para debaixo dun armario, queixábase e eu dicíalle, estate quietiño un pouquiño que logo é día", relata, enlazando una anécdota con outra.

"Pasabamolo de marabilla, botabamos a partida, xogabamos toda a tarde, faciamos sardiñadas, churrascadas... unha vez fomos comer varios matrimonios a Alba e pecharon o bar para que nós fixeramos festa", conta. E reflexiona: "Hoxe son eu soa dos que viñamos de Ferrol, son a que aguanto, o resto fóronse xa...".

Era tanta a relación que non só viñan á Charca, senón tamén ao patrón de Santaballa, o San Pedro, ás tradicionais merendas de Bordelle ou mesmo pasar todo o verán.

Agora, hospédase nun hotel que viu xurdir da nada. "Antes viñamos no bus de Vilalba, collíamolo en Xuvia, e aquí na casa tiñamos que facelo todo, traiamos carne, patacas, ovos.. para pasar os días e agora fanmo todo, ata me deixan bombóns na almofada", bromea. O que non mudou foi o ritual, pola mañá, o baño e pola tarde, tempo de lecer. Se antes había paseos e festas, agora le, ve a televisión e descansa. Polo menos no tempo que está en Vilalba, porque en Narón aínda este ano plantou 40 coles "para ter unhas verzas para darlles ás galiñas. Teño seis e dinme que me desfaga delas, pero así estou entretida".

Porque a Ofelia nunca a arredou o traballo, xa fose co gando, na horta ou atendendo a casa da veciña para que poidese ir tomar as aguas a Guitiriz -chegaron a un acordo polo que unha se facía cargo das tarefas da outra para que as dúas poidesen ir á charca e ao balneario-. E ata collendo un sacho para delimitar a charca. Ela pode dar testemuña directa dos cambios experimentados nun espazo que hoxe pouco ten que ver co que se atopaba nas súas primeiras visitas alá polos anos 60.

"Daquela o río metíase na charca, así que nos xuntabamos e collíamos raños, horquillas... o que fose e tapabamos o río, cerrabamos todo de terróns para que non entrase a auga. Foi así ata que o do Carrizo falou co Concello para que se cerrase a charca", conta. E un recordo chama por outro: "Daquela había moitas vacas por aquí, e había unha rapaza que viña con elas e me dicía, Ofelia, déixasme o bañador e así podo bañarme, e eu deixáballo".

"Acórdome de saír dela toda chea de fango e limparme algo coa toalla para poder vestirme", relata, lembrando tamén que ten ido en botas ata a charca, en pleno verán, porque o camiño estaba anegado. Ao carón desa Charca do Alligal que lle axudou a curar unha enfermidade, lle ofreceu novas amizades e un milleiro de lembranzas, Ofelia podería botar horas debullando anécdotas. E é que 58 veráns dan para moito.

Nove días e toda unha vida
Comentarios