sábado. 28.05.2022 |
El tiempo
sábado. 28.05.2022
El tiempo

Casa da Luz: un hotel con historia

Zona onde estarán o bar e o salón de eventos da Casa da Luz. EP
Zona onde estarán o bar e o salón de eventos da Casa da Luz. EP
Foi o gran negocio da parroquia pastoricense. Subministraba luz, tiña catro muíños, serra, carpintaría, unha tenda téxtil, funeraria... ata que hai máis de tres décadas botaba definitivamente a chave. Agora, Sonia Lorido busca revitalizar un edificio de case mil metros cadrados cun hotel de dúas estrelas superior

Santiago García foi un empresario de referencia na parroquia pastoricense de Bretoña. No que hoxe é o número 5 da Rúa Peña Sanjurjo, sentaba os cementos en 1942 do que sería un gran complexo con case un milleiro de metros cadrados de superficie, onde houbo carpintaría -tamén tiña unha serra próxima-, unha tenda téxtil, funeraria, catro muíños eléctricos, subministro de luz...

"Había moitísimo traballo, tiñamos 400 abonados, a luz viña de Mondoñedo a Santalla e deste transformador de alta tensión -eles pasábana a baixa- distribuíase a outros dous en Fitoiro e Castrillón", lembra Marina López y López, viúva de Santiago e parte imprescindible do negocio durante moitos anos, dende que casaron o 23 de decembro de 1967.

Son moitos os veciños que a recordan subida ao alto dun poste da luz. "O home non quería, pero eu subía, teño dúas mans e dous pés e podía facelo", lembra cun sorriso. E iso que a primeira vez, na que foi cun empregado, case caeu. Pero iso non arredou a Marina, sempre disposta a superar ese e calquera outro reto nos seus 88 anos de vida. Como conducir. En 1972 sacaba o carné e non só andaba no coche, o que fixo ata hai nada, senón que tamén conducía a carroceta do negocio, un vehículo matriculado en 1928 que hoxe é unha peza de museo.

Ao xubilarse Marina, a Casa de Santiago pechaba definitivamente as portas. Ata o de agora. O inmenso inmoble, que conserva numerosos retazos da súa historia, volverá á vida grazas á iniciativa de Sonia Lorido. Este verán, se as obras marchan segundo o previsto, prevé inaugurar un hotel de dúas estrelas superior, a Casa da Luz, nome escollido para homenaxear esa industria que durante anos deu servizo a moitas casas da volta.

Zona onde estarán o bar e o salón de eventos da Casa da Luz. Á dereita, os catro muíños e o contador eléctrico dos anos 50.

DEZ ANOS. Sonia, natural de Riotorto pero afincada en Bretoña, xa é unha cara coñecida na Pastoriza, onde fai unha década -o décimo aniversario será en agosto- abría o restaurante O Castro xunto ao seu home, José Luis Álvarez Bouso. E a mesma ilusión que os levou daquela a apostar por ese negocio xustifica agora a aposta por investir na recuperación deste grande inmoble, grazas tamén á boa disposición de Marina, familia de José Luis.

"Cremos no rural e vémoslle futuro, a calidade de vida é superior e, aínda que se o investimento que estamos a facer aquí o fixesemos nun núcleo urbano quizais teriamos un maior rendemento económico, apostamos por esto igual que co restaurante, somos felices aquí", explica Sonia, que lembra que o proxecto naceu case por casualidade. O edificio necesitaba mantemento e comezaron por relousar. Viron que precisaba outras reformas e entón decidiron que, de facelas, mellor que fose cun obxectivo final.

E así xurdía, pouco antes da pandemia, a cal tamén lle afectou ao seu desenvolvemento, o proxecto da Casa da Luz, un hotel que ofrecerá 16 prazas en seis habitacións -dúas familiares e o resto dobres-, unha zona de recepción, un salón-cociña comunitario para os hóspedes, un bar e un salón de eventos. O edificio ten tamén un terreo anexo duns 300 metros cadrados, no que haberá un xardín e unha zona de xogos infantil.

A rehabilitación respecta boa parte da construción orixinal, con teitos de madeira e paredes de pedra, mais tamén aposta pola modernidade e as enerxías renovables, coa instalación dunha máquina de aerotermia para a calefacción, o aire acondicionado e a auga quente.

Zona onde estarán o bar e o salón de eventos da Casa da Luz. Á dereita, os catro muíños e o contador eléctrico dos anos 50.

Este proxecto, orzamentado en máis de 400.000 euros e que conta cunha subvención de 165.131,74 euros do Grupo de Desenvolvemento Rural (GDR) Terra Chá, é en realidade a primeira fase dunha idea que vai máis alá. Así, de cara a un futuro non moi distante, Sonia quere incorporar tamén un apartamento turístico, aproveitando para elo a antiga vivenda de Santiago e de Marina. Esta localízase no primeiro andar do complexo e nela aínda se conserva a antiga oficina da empresa, que é coma viaxar no tempo medio século atrás.

MUSEO. Tamén confían en crear un museo, pois gardan auténticas reliquias. Ademais da xa citada carroceta e dun camión, consérvase, aínda que precisa dunha rehabilitación, un vehículo que pertenceu á raíña Fabiola de Bélxica, adquirido por Santiago nunha poxa en Granada. A idea del era convertelo nunha furgoneta e, malia que non chegou a completar o proceso, si que lle quitou a carrozaría, replicándoa en madeira.

E, por suposto, mantéñense os catro muíños eléctricos -están no baixo, e deixáronse claraboias no chan do salón de eventos para velos, coa idea de volver poñelos a funcionar-, nos que se moía para as persoas -cunha pedra francesa especial para o pan- e para os animais. A actividade era tanta que funcionaban as 24 horas e o muiñeiro vivía alí para atendelos.

Na sala contigua permanece o cadro eléctrico de 1954, con dous motores trifásicos -cada un movía dúas pedras dos muíños- e, como o subministro tendía a fallar, tamén se instalou un enorme motor diésel que daba luz aos muíños e a todo o complexo.

Casa da Luz: un hotel con historia
Comentarios